NIS2-bestuurderstraining: voor wie, inhoud en certificaat

CyberPulse · Laatst bijgewerkt: 15 november 2026

In het kort

Uitvoerende bestuurders van organisaties onder de Cbw moeten zelf trainen. Ze hebben binnen twee jaar na inwerkingtreding aantoonbare kennis en vaardigheden nodig, met een certificaat, en moeten hun kennis daarna actueel houden.

De Cyberbeveiligingswet geldt sinds 15 augustus 2026. De bestuurderstraining hoort bij de verantwoordelijkheid om cybermaatregelen goed te keuren en toezicht te houden op de uitvoering.

Bestuurderstraining draait om cyberrisico’s begrijpen, maatregelen beoordelen en toezien op de werking in de praktijk.

Wie moet de bestuurderstraining volgen?

De NCTV noemt uitvoerende bestuurders van essentiële en belangrijke entiteiten. Niet-uitvoerende bestuurders en toezichthouders, zoals commissarissen, vallen volgens die uitleg buiten deze specifieke trainingsplicht.

Leg vast wie binnen jouw organisatie de uitvoerende bestuurders zijn. Een managementtitel alleen bepaalt dat niet. Twijfel je over een benoeming of bestuursstructuur, toets die dan aan de officiële uitleg en je juridische inrichting.

Begin bij de Cbw-trainingseisen als je nog niet weet of de organisatie onder de wet valt. Het trainen van medewerkers is een apart spoor.

Wat moet je als bestuurder leren?

De training behandelt risico’s voor netwerk- en informatiesystemen, mogelijke gevolgen voor de organisatie en maatregelen om die risico’s te beheersen. Je moet daarover op bestuursniveau afgewogen besluiten kunnen nemen.

Een bruikbare oefening: een leverancier ligt stil door ransomware. Welke processen vallen bij jullie uit? Wie beslist over continuïteit, communicatie en melding? Welke informatie vraag je van IT voordat je een besluit neemt?

Dat vraagt andere verdieping dan phishingherkenning voor medewerkers. De overheid schrijft geen specifieke aanbieder voor; een organisatie kan de training ook zelf organiseren, zolang die aan de eisen voldoet.

Wanneer moet het geregeld zijn?

De NCTV noemt uiterlijk twee jaar na inwerkingtreding van de Cbw. De verantwoordelijkheid van het bestuur om maatregelen goed te keuren en op de uitvoering toe te zien geldt intussen al.

Plan daarom tijdig, bewaar het bewijs centraal en neem nieuwe bestuurders mee in je opleidingsproces. Controleer bij een bestuurswisseling welke wettelijke termijn voor die persoon geldt. De termijn voor de eerste invoering is geen reden om daarna twee jaar niets te doen.

Welk certificaat en bewijs bewaar je?

Drie onderdelen van het bestuursdossier: passende training, een certificaat met naam, datum en onderwerpen in Nederlands of Engels, en aantoonbaar actuele kennis.

Volgens de NCTV vermeldt het certificaat de gevolgde training en behandelde onderwerpen en is het opgesteld in het Nederlands of Engels. De training zelf mag in een andere taal zijn gegeven.

Bewaar daarnaast deelname, resultaten en eventuele verdieping. Leg bestuursbesluiten en periodieke risicobesprekingen vast in je governanceproces. Daarmee laat je zien wat je met de kennis doet, zonder te suggereren dat een certificaat op zichzelf de hele zorgplicht afdekt.

Wat zijn de gevolgen van niet naleven?

Het bestuur blijft verantwoordelijk als de uitvoering bij een CISO of IT-partner ligt. NIS2 kent bestuurlijke aansprakelijkheid en handhavingsmogelijkheden, afhankelijk van de nationale uitwerking en de omstandigheden. Een ontbrekend certificaat betekent niet automatisch persoonlijke aansprakelijkheid of schorsing.

Behandel training daarom als onderdeel van behoorlijk bestuur: risico’s begrijpen, passende besluiten nemen en op uitvoering toezien.

Zo regel je het praktisch

  1. Bepaal de doelgroep. Noteer de uitvoerende bestuurders binnen de Cbw-entiteit.
  2. Kies passende inhoud. Laat risico’s, maatregelen en bestuurlijke besluitvorming terugkomen.
  3. Plan training en certificaat. Controleer vooraf wat de aanbieder vastlegt.
  4. Bewaar centraal. Eén eigenaar houdt het dossier compleet en opvraagbaar.
  5. Houd kennis bij. Bespreek nieuwe risico’s, incidenten en wijzigingen aan de bestuurstafel.

CyberPulse heeft hiervoor de bestuurderstraining Cyberweerbaar besturen: acht lessen en een eindtoets, met een doorlopende casus en vragen na elke les. Het platform registreert de voortgang en verstrekt na succesvolle afronding een certificaat op naam met verificatiecode. Beoordeel ook of de inhoud past bij jullie organisatie. Vind een partner die het voor je regelt.

Veelgestelde vragen

Voor wanneer moet ik als bestuurder een certificaat hebben?

De NCTV noemt uiterlijk twee jaar na inwerkingtreding van de Cbw op 15 augustus 2026. Daarna moet kennis aantoonbaar actueel blijven. Controleer bij nieuwe benoemingen de toepasselijke termijn.

Geldt de trainingsplicht ook voor niet-uitvoerende bestuurders?

Volgens de actuele NCTV-uitleg niet. De specifieke trainingsplicht geldt voor uitvoerende bestuurders van essentiële en belangrijke entiteiten, niet voor niet-uitvoerende bestuurders of toezichthouders.

Is een gewone security awareness training voldoende voor bestuurders?

Een algemene personeelsmodule alleen onderbouwt de bestuurlijke kennis onvoldoende. De training moet aansluiten op risico’s, maatregelen en besluitvorming op bestuursniveau en een passend certificaat opleveren.

Wat riskeer ik persoonlijk als ik de training niet volg?

Het bestuur heeft eigen verantwoordelijkheden. Aansprakelijkheid en handhaving hangen af van de wettelijke voorwaarden en omstandigheden. Een ontbrekend certificaat betekent niet automatisch persoonlijke aansprakelijkheid of schorsing.

Moet de rest van de organisatie ook getraind worden?

Ja, de zorgplicht omvat ook opleiding en cyberhygiëne voor de organisatie. Richt medewerkerstraining en de specifieke bestuurderstraining als twee samenhangende sporen in.

Hoe vaak moet een bestuurderstraining herhaald worden?

De aangehaalde bepalingen geven geen algemene vaste herhaalfrequentie. Bestuurders moeten hun kennis aantoonbaar actueel houden; plan updates op basis van risico’s, veranderingen en incidenten.

Bronnen

CyberPulse neem je af via een partner: vind een partner · MSP of IT-partner? Bekijk het partnerprogramma