De Verkenning · week 1 van 52 · 3 min lezen
Welkom in Ciphers wereld
Het verhaal dat je team in week 1 leest, woord voor woord zoals in de app. Gratis en zonder account. Daaronder staat de eerste vraag uit de quiz van die week.
Op de foto lacht iedereen. Achter ze staat het whiteboard nog vol.
Het is een teamfoto van een vrijdagmiddag. Taart op tafel, twaalf mensen die naar de lens kijken, iemand met een glas omhoog. Op LinkedIn staat eronder dat de migratie eindelijk achter de rug is.
Ik kijk niet naar de mensen. Ik kijk naar het whiteboard achter ze. In blauwe stift, net leesbaar: Fase 3, koppeling Almeco, live 14/11. Eronder drie voorletters en een pijl.
Zo begint het meestal. Niet met een lek en niet met een wachtwoord, maar met iemand die trots is op zijn werk.

Ik zoek geen geheimen
Ik heb niets tegen jullie. Ik ken jullie niet eens. Ik zoek een organisatie die genoeg waard is om de moeite te lonen en gewoon genoeg om niet extra op te letten.
Novento Groep is zo een bedrijf. Twee locaties, ruim tachtig mensen, een website die netjes wordt bijgehouden. Verder weet ik nog niets.
Dus lees ik verder. De vacaturepagina verklapt met welk pakket de financiële administratie werkt, want ze zoeken iemand met ervaring erin. Een persbericht noemt een leverancier bij naam. Een oude presentatie laat zien hoe de afdeling drie jaar geleden was ingedeeld en wie er toen leiding gaf.
Losse stukjes. Niemand heeft iets verkeerd gedaan.
Maar ik leg ze naast elkaar, en dan ontstaat er een kaart. Geen netwerkkaart. Een kaart van hoe het werk loopt: wie waarover gaat, wie met wie praat, welke leverancier bekend is, welk project haast heeft.
En daarop komt één naam steeds terug.
Sandra
Sandra is niet slordig. Ik zie geen wachtwoord op een briefje en geen rare berichten. Ze doet haar werk goed: ze verwerkt facturen, kent de leveranciers, en wie iets snel geregeld wil hebben loopt bij haar langs.

Daarom kent de organisatie haar. En daarom werkt het ook andersom: als er iets van Sandra komt, denkt niemand er lang over na.
Dat vertrouwen is geen fout. Zonder vertrouwen komt er geen werk uit handen. Het is alleen wel precies wat ik nodig heb.
Organisaties zoeken graag naar de zwakste schakel. Degene die te snel klikt, die niet oplet. Ik zoek iets anders.
Ik zoek wie iets kan laten gebeuren.
Wat een verzoek geloofwaardig maakt
Een logo is na te maken. Een handtekening ook. Een schrijfstijl tegenwoordig eveneens.
Dat zijn niet de onderdelen die het werk doen.
Het werk wordt gedaan door de dingen die kloppen. De projectnaam die echt bestaat. De leverancier die jullie echt gebruiken. De datum die past bij iets waar je die week toch al mee bezig was.
Dan lees je een bericht niet als "wat is dit". Dan lees je het als "o ja, dat".
Die halve seconde is waar ik het van heb. Niet van jouw onoplettendheid, maar van jouw routine.
Voorlopig raak ik niets aan
Ik stuur nog geen mail. Ik bel de servicedesk niet. Ik probeer nergens in te loggen.
Voor Novento gebeurt er deze week dus niets. Geen alarm, geen melding, niemand die iets verdachts kan doorgeven. Mijn bezoek aan een website ziet er precies zo uit als dat van een sollicitant.
Dat is wat deze fase ongemakkelijk maakt. Er valt niets te merken, en toch weet ik elke dag meer.
Sandra weet niet dat haar naam in mijn aantekeningen staat. Ze weet niet dat ik besta.
Volgende week kijk ik nog steeds mee. Alleen niet meer naar de organisatie, maar naar de taal die jullie gebruiken, en naar wat mensen daar zonder het te merken mee weggeven.
Na het verhaal: De rode quiz: herken de aanval
Na het verhaal maakt je team de rode quiz: 5 vragen over hoe de aanval van deze week werkt. Dit is de eerste, zoals je team hem in de app krijgt. Daarna volgt de blauwe quiz, over hoe je de aanval stopt.
Waarom gaat cyberveiligheid iedere medewerker aan, ook zonder technische functie?
- Omdat medewerkers zelf verantwoordelijk zijn voor het technisch beveiligen van alle bedrijfssystemen.
- Omdat cyberincidenten vooral ontstaan bij medewerkers die weinig computerervaring hebben.
- Omdat vrijwel iedere medewerker berichten, gegevens, accounts of zakelijke verzoeken gebruikt.
- Omdat beveiligingssoftware pas werkt nadat medewerkers een aanval persoonlijk hebben herkend.
Vooruitblik · week 2: De taal van een organisatie
Cipher heeft nu één naam. Volgende week zoekt hij uit hoe Novento praat. "Jullie schrijven mijn woordenboek zelf." Laat je team meelezen: elke week een nieuw hoofdstuk en twee korte quizzen, samen ongeveer tien minuten.